آژانس بینالمللی انرژی روز پنجشنبه اعلام کرد که جنگ در خاورمیانه در حال ایجاد بزرگترین اختلال در عرضه نفت در تاریخ بازار جهانی است. این بیانیه یک روز پس از آن صادر شد که این آژانس با آزادسازی حجم بیسابقهای از ذخایر استراتژیک برای جبران کمبودها و جهش قیمتها موافقت کرد.
به گفته آژانس بینالمللی انرژی در تازهترین گزارش ماهانه بازار نفت، انتظار میرود عرضه جهانی در ماه مارس ۸ میلیون بشکه در روز کاهش یابد که معادل تقریباً ۸ درصد از تقاضای جهانی است. این کاهش به دلیل مسدود شدن تنگه هرمز، یک کانال باریک در امتداد سواحل ایران، از زمان آغاز حملات هوایی ایالات متحده و اسرائیل به ایران در تاریخ ۲۸ فوریه رخ داده است.
چشمانداز این آژانس که به کشورهای صنعتی مشاوره میدهد، در تضاد با هشدارهای پیشین آن مبنی بر مازاد قابلتوجه در بازار برای سهماهه اول سال ۲۰۲۶ است.
با این حال، این نهاد افزود که عرضه ممکن است در ماه آوریل افزایش یابد، زیرا برخی از تولیدکنندگان خلیج خاورمیانه از مسیرهای صادراتی جایگزین برای دور زدن تنگه هرمز استفاده میکنند و گفت که برای کل سال، تولید همچنان سریعتر از تقاضای جهانی رشد خواهد کرد.
قیمت نفت روز پنجشنبه افزایش یافت، زیرا ایران حملات خود به تاسیسات نفتی و حمل و نقل در سراسر خاورمیانه را تشدید کرد و ترس از طولانی شدن درگیری و تداوم اختلالات جریان نفت از طریق این تنگه را افزایش داد.
نفت خام برنت که روز دوشنبه به ۱۱۹.۵۰ دلار در هر بشکه رسید (بالاترین میزان از اواسط سال ۲۰۲۲)، روز پنجشنبه با ۵ درصد افزایش در سطح کمی پایینتر از ۹۷ دلار در هر بشکه قرار گرفت.
آژانس بینالمللی انرژی گفت که کشورهای خلیج خاورمیانه از جمله عراق، قطر، کویت، امارات متحده عربی و عربستان سعودی کل تولید نفت خود را در نتیجه این درگیری حداقل ۱۰ میلیون بشکه در روز کاهش دادهاند و افزود که بدون شروع مجدد و سریع جریانهای کشتیرانی، این زیانها افزایش خواهد یافت.
این آژانس اعلام کرد: «بازگشت تولید متوقفشده بالادستی به سطوح پیش از بحران، بسته به میزان پیچیدگی میدان و زمان بازگشت کارگران، تجهیزات و منابع به منطقه، هفتهها و در برخی موارد ماهها طول خواهد کشید.»
آژانس بینالمللی انرژی روز چهارشنبه با آزادسازی رکورد بیسابقه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر استراتژیک کشورهای عضو برای مبارزه با جهش قیمتها از زمان آغاز جنگ با ایران موافقت کرد.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، در سخنرانی خود در استانبول گفت که تصمیم این آژانس قبلاً «تاثیر قوی» بر بازارهای انرژی داشته است که در یک «دوره بسیار بحرانی» قرار دارند. او از پاسخ به سوالی درباره سرعت روزانه آزادسازی از ذخایر خودداری کرد.
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد که بحران خاورمیانه تقاضای نفت را نیز کاهش داده است زیرا خطوط هوایی پروازها را لغو میکنند، در حالی که چشمانداز اقتصادی متزلزلتر و قیمتهای بالاتر، خطری برای پیشبینی تقاضا ایجاد کردهاند.
این آژانس گفت انتظار میرود تقاضای جهانی در طول ماههای مارس و آوریل حدود ۱ میلیون بشکه در روز کمتر از برآوردهای پیشین باشد. برای سال ۲۰۲۶، انتظار میرود تقاضای جهانی به میزان ۶۴۰,۰۰۰ بشکه در روز افزایش یابد که ۲۱۰,۰۰۰ بشکه در روز کمتر از پیشبینی قبلی و حدود نیمی از نرخ پیشبینی شده در روز چهارشنبه توسط گروه تولیدکننده اوپک است.
علیرغم کاهش تولید در ماه مارس، این آژانس همچنان انتظار دارد که عرضه نفت به طور متوسط در سال ۲۰۲۶ سریعتر از تقاضای جهانی رشد کند.
آژانس بینالمللی انرژی گفت که عرضه جهانی ۱.۱ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت که نسبت به ۲.۴ میلیون بشکه در روز که ماه گذشته پیشبینی شده بود، کاهش یافته است.
در مجموع، پیشبینیهای آژانس بینالمللی انرژی دلالت بر این دارد که عرضه در سال ۲۰۲۶ به میزان ۲.۴۶ میلیون بشکه در روز بیشتر از تقاضا خواهد بود که نشاندهنده کاهش نسبت به مازاد ۳.۷۳ میلیون بشکه در روز در گزارش ماه گذشته است.
آژانس بینالمللی انرژی اعلام کرد تلاشهای عربستان سعودی و امارات متحده عربی برای استفاده از مسیرهای صادراتی که تنگه هرمز را دور میزنند به طور پیوسته در حال افزایش است و از جمله برنامههایی است که میتواند به جبران بخشی از زیانها کمک کرده و موجب افزایش عرضه جهانی نفت از ماه آوریل تا ژوئن شود.
