۳۲ کشور عضو آژانس بینالمللی انرژی (IEA) امروز به طور unanimous توافق کردند ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری خود را برای مقابله با اختلال در بازارهای نفت ناشی از جنگ در خاورمیانه در اختیار بازار قرار دهند.
تصمیم برای انجام اقدام اضطراری جمعی پس از یک نشست فوقالعاده دولتهای عضو IEA که روز گذشته برگزار شد اتخاذ شد. این نشست توسط مدیر اجرایی آژانس برای ارزیابی وضعیت بازار در پی درگیری در خاورمیانه و بررسی گزینههای مقابله با اختلال عرضه تشکیل شده بود.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، گفت: «چالشهایی که بازار نفت با آن مواجه است از نظر مقیاس بیسابقه است، بنابراین بسیار خرسندم که کشورهای عضو IEA با اقدام جمعی اضطراری در ابعادی بیسابقه پاسخ دادهاند. بازار نفت جهانی است و واکنش به اختلالات بزرگ نیز باید جهانی باشد.»
او افزود: «امنیت انرژی مأموریت اصلی تأسیس IEA است و خوشحالم که اعضای این نهاد با همبستگی قوی اقدام قاطعانهای را به طور مشترک انجام میدهند.»
ذخایر اضطراری در بازه زمانی متناسب با شرایط ملی هر کشور عضو در اختیار بازار قرار خواهد گرفت و این اقدام با تدابیر اضطراری اضافی توسط برخی کشورها تکمیل خواهد شد.
کشورهای عضو IEA در مجموع بیش از ۱.۲ میلیارد بشکه ذخایر اضطراری نفت در اختیار دارند، در حالی که حدود ۶۰۰ میلیون بشکه دیگر نیز به عنوان ذخایر صنعتی تحت تعهد دولتها نگهداری میشود.
آزادسازی هماهنگ ذخایر نفتی ششمین اقدام از این نوع در تاریخ IEA محسوب میشود. این آژانس در سال ۱۹۷۴ تأسیس شد و اقدامات مشابه پیشتر در سالهای ۱۹۹۱، ۲۰۰۵، ۲۰۱۱ و دو بار در سال ۲۰۲۲ انجام شده بود.
درگیری در خاورمیانه که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده جریان نفت از تنگه هرمز را مختل کرده است، به طوری که حجم صادرات نفت خام و فرآوردههای نفتی در حال حاضر به کمتر از ۱۰٪ سطح پیش از جنگ رسیده است.
این وضعیت باعث شده اپراتورهای منطقه مجبور شوند بخش قابل توجهی از تولید نفت خود را متوقف یا کاهش دهند.
در سال ۲۰۲۵ به طور متوسط روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور میکرد که معادل حدود ۲۵٪ تجارت دریایی نفت جهان است. گزینههای جایگزین برای عبور نفت بدون استفاده از تنگه هرمز بسیار محدود است.
دبیرخانه IEA اعلام کرد جزئیات بیشتر درباره نحوه اجرای این اقدام جمعی در زمان مناسب منتشر خواهد شد. این نهاد همچنین به نظارت نزدیک بر بازار جهانی نفت و گاز ادامه میدهد و در صورت نیاز توصیههایی به دولتهای عضو ارائه خواهد کرد.
