با آغاز حملات نظامی آمریکا و اسرائیل به ایران، بسیاری انتظار داشتند چین به عنوان یکی از مهمترین شرکای اقتصادی تهران نقش پررنگتری در حمایت از ایران ایفا کند. اما به گفته تحلیلگران، احتمال چنین حمایتی بسیار محدود است، زیرا منافع راهبردی چین ایجاب میکند از ورود مستقیم به این درگیری اجتناب کند.
چین بزرگترین خریدار نفت ایران محسوب میشود و در سالهای اخیر روابط اقتصادی و انرژی میان دو کشور گسترش یافته است. با این حال پکن بیش از هر چیز به امنیت عرضه انرژی و ثبات بازار جهانی نفت اهمیت میدهد، نه حفظ حکومت ایران.
از دیدگاه چین، یک درگیری گسترده در خاورمیانه میتواند مسیرهای اصلی انتقال انرژی را مختل کند، بهویژه تنگه هرمز که بخش بزرگی از صادرات نفت جهان از آن عبور میکند. هرگونه اختلال طولانیمدت در این مسیر میتواند اقتصاد چین را که به واردات انرژی وابسته است، با فشار جدی مواجه کند.
علاوه بر این، پکن تمایلی ندارد درگیر یک تقابل مستقیم ژئوپلیتیکی با ایالات متحده شود. چین در سالهای اخیر تلاش کرده روابط اقتصادی گسترده خود با کشورهای غربی را حفظ کند و ورود مستقیم به یک جنگ منطقهای میتواند این روابط را به خطر بیندازد.
به همین دلیل انتظار میرود چین در بحران ایران بیشتر نقش دیپلماتیک ایفا کند و خواستار کاهش تنشها و بازگشت به مذاکره شود، نه اینکه به طور نظامی یا سیاسی در کنار تهران وارد جنگ شود.
در مجموع، سیاست چین در قبال ایران بیشتر بر اساس محاسبات اقتصادی و امنیت انرژی شکل گرفته است. پکن ترجیح میدهد از ثبات بازار نفت محافظت کند و از هرگونه اقدامی که میتواند آن را درگیر یک درگیری گستردهتر با آمریکا کند، دوری کند.
