بنا بر گزارش رویترز قیمت نفت روز دوشنبه جهش کرد، دلار بالا رفت و سهام سقوط کرد؛ زیرا به نظر میرسد درگیری نظامی در خاورمیانه برای هفتهها ادامه خواهد داشت، موضوعی که میتواند روند بهبود اقتصاد جهانی را مختل کرده و شاید دوباره تورم را شعلهور کند.
بهای نفت برنت حدود ۱۰ درصد افزایش یافت و به ۷۹.۹۰ دلار در هر بشکه رسید؛ هرچند در مقطعی از ۸۲ دلار نیز عبور کرده بود. نفت خام آمریکا نیز ۸.۲ درصد رشد کرد و به ۷۲.۶۴ دلار رسید. طلا بهعنوان دارایی امن ۲.۶ درصد افزایش یافت و به ۵۴۱۳ دلار در هر اونس رسید.
اسرائیل روز دوشنبه حملات هوایی جدیدی را علیه تهران آغاز کرد و دامنه عملیات نظامی خود را به حمله به نیروهای حزبالله در لبنان گسترش داد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرد که حملات آمریکا و اسرائیل علیه اهداف ایرانی ممکن است هفتهها ادامه یابد.
در همین حال، رسانههای دولتی ایران گزارش دادند که موج جدیدی از موشکها از مناطق مرکزی ایران به سمت «مکانهای دشمن» شلیک شده است.
همه نگاهها به تنگه هرمز دوخته شده است؛ جایی که حدود یکپنجم تجارت نفت دریابرد جهان و ۲۰ درصد گاز طبیعی مایع از آن عبور میکند. این آبراه حیاتی هنوز بسته نشده، اما دادههای ردیابی دریایی نشان میدهد نفتکشها در دو سوی تنگه تجمع کردهاند؛ یا از بیم حمله یا به دلیل نداشتن بیمه برای عبور.
مایکل لنگهام، اقتصاددان بازارهای نوظهور در Aberdeen Investments، گفت: «حداقل در کوتاهمدت، اختلال در عرضه جهانی انرژی قابلتوجه است و این موضوع بهوضوح ریسک صعودی برای قیمت نفت ایجاد میکند.»
او افزود: «اما ایجاد یک شوک بزرگ نفتی هدف دولت ترامپ پیش از انتخابات میاندورهای آمریکا نیست.»
افزایش طولانیمدت قیمت نفت میتواند دوباره فشارهای تورمی را در جهان بالا ببرد و مانند یک مالیات بر کسبوکارها و مصرفکنندگان عمل کند و تقاضا را کاهش دهد.
ائتلاف اوپکپلاس روز یکشنبه با افزایش محدود تولید به میزان ۲۰۶ هزار بشکه در روز برای ماه آوریل موافقت کرد، اما بخش زیادی از این نفت باید از طریق نفتکش از خاورمیانه خارج شود.
بازارهای سهام جهان سقوط کردند. شاخص اروپایی STOXX 600 حدود ۱.۷ درصد افت کرد، پس از آنکه سهام آسیا-اقیانوسیه (بهجز ژاپن) ۱.۸ درصد کاهش یافته بود. قراردادهای آتی S&P 500 آمریکا نیز ۱.۵ درصد پایین آمد.
بانکها به دلیل نگرانی درباره رشد اقتصادی ۳.۶ درصد در اروپا سقوط کردند و سهام حساس به انرژی مانند خطوط هوایی ۵ درصد افت داشتند. سهام فناوری نیز در اروپا و آسیا کاهش یافت.
در مقابل، سهام انرژی ۴ درصد رشد کرد و به رکورد جدیدی رسید. سهام BP و شل هر دو نزدیک به ۶ درصد افزایش یافتند. سهام صنایع دفاعی اروپا نیز ۱.۳ درصد رشد کرد.
در خاورمیانه، امارات و کویت به دلیل «شرایط استثنایی» بازارهای سهام خود را موقتاً تعطیل کردند. در چین، شاخص بلوچیپها ۰.۴ درصد رشد داشت، هرچند این کشور بخش زیادی از نفت وارداتی خود را از خاورمیانه تأمین میکند.
در بازار ارز، یورو و پوند هر دو حدود ۱ درصد کاهش یافتند و به ترتیب به ۱.۱۷۰۴ و ۱.۳۳۴۷ دلار رسیدند. دلار در برابر فرانک سوئیس و ین ژاپن نیز تقویت شد و به ترتیب ۰.۷۷۳۳ فرانک و ۱۵۷ ین رسید.
جردن راچستر، استراتژیست ارشد ارز در Mizuho، گفت: «همبستگی دلار با ریسک دوباره بازگشته است. پس از تقریباً یک سال که بازار ارز بیثبات بود، این بحران ژئوپلیتیک ما را به حالت عادی برگردانده است.»
نقش سنتی دلار بهعنوان دارایی امن جهانی در سال گذشته به دلیل سیاستگذاریهای نامنظم آمریکا زیر سؤال رفته بود.
افزایش قیمت انرژی نیز برای بازار ارز اهمیت دارد؛ زیرا آمریکا صادرکننده خالص انرژی است، در حالی که اروپا و ژاپن به واردات وابستهاند.
بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا کمی افزایش یافت و به ۳.۹۶۹ درصد رسید. این بازده در اوایل معاملات به دلیل هجوم به داراییهای امن تا ۳.۹۲۶ درصد پایین آمده بود، اما با نگرانی از اثر تورمی افزایش قیمت نفت دوباره بالا رفت.
روز جمعه، زمانی که بانک وامدهنده مسکن بریتانیا MFS به دلیل اتهامات تخلف مالی تحت مدیریت قرار گرفت، بازار اوراق تقویت شد. سقوط این مؤسسه نگرانیهای اعتباری گستردهتری ایجاد کرد، زیرا بانکهای بزرگ نیز از وامدهندگان آن بودند. MFS حدود ۲ میلیارد پوند بدهی داشت.
این موضوع همچنان بر سهام بانکها در روز دوشنبه فشار وارد کرد.
سرمایهگذاران این هفته با موجی از دادههای اقتصادی آمریکا روبهرو هستند؛ از جمله شاخص ISM بخش تولید، فروش خردهفروشی و گزارش مهم اشتغال. هرگونه ضعف در این دادهها میتواند اعتماد به اقتصاد را پس از سهماهه چهارم ناامیدکننده تضعیف کند، اما در عین حال احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرالرزرو را افزایش میدهد.
بازارها در حال حاضر احتمال ۵۰ درصدی برای کاهش نرخ در ماه ژوئن و حدود ۵۸ واحد پایه کاهش در سال جاری را پیشبینی میکنند.